صفحه اصلی  |  راهنمای سایت  |  امور کاربران  |  پرسش و پاسخ  |  ارتباط با مؤسسه
مؤسسه در استانها
  

دفتر مرکزی:
تهران، خیابان احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه دهم، پ 17، برج ایراتل،
کدپستی: 1514743111
تلفن: 88555555 (100خط)
تهران: 1881


شعبه مشهد مقدس:
مشهد مقدس، بلوار جانباز،
کوچه جانباز2،
نبش میلاد شمالی14 پلاک3
کدپستی: 9197864561
تلفن: 05117650450 (33خط)


شعبه قم:
قم، بلواربسیج،
بین کوچه های 23 و 25
کدپستی: 3715964996
تلفن: 02517730403
02517738211


شعبه آران و بیدگل:
آران و بیدگل،
بلوار امام خمینی،
کوچه رزاق زاده
کدپستی: 8741718651
تلفن: 88-03622729182


شعبه تنکابن:
تنکابن، خیابان جمهوری،
کوچه قائم، پلاک29
کدپستی: 67614-46817
تلفن: 01924235743
فکس: 01924238184


شعبه کرمان:
کرمان، چهارراه کاظمی،
روبروی بیمه ایران،
بالای کتابفروشی شکوری
کدپستی: 7613859387
تلفن: 03412226550


شعبه بیرجند:
بیرجند، خیابان معلم،
معلم 13، پلاک2
کدپستی: 9717864561
تلفن: 16-05612210012



شعبه زاهدان:
زاهدان، میدان امام علی (ع)،
میدان فلسطین،
جنب یخچال سازی
کدپستی: 9816697757
تلفن: 05412412117



شعبه ایلام:
ایلام، میدان شهید کشوری،
بلوارشهید بهشتی،
روبروی صدا و سیمای مرکز ایلام
تلفن: 08412240212


 

  
 
اختلالات شخصیت

اختلالات شخصيت

تعریف اختلال شخصیت

 

افرادی که بیهوده تقلب می کنند و بی دلیل دروغ می گویند برای تشخیص ، وضعیت دشواری فراهم می آورند . افرادی که همیشه نسبت به مقاصد دیگران شک دارند ،  همینطور هستند و کسانی هم که همواره و به هر گونه عمل تحریک آمیز ، صرف نظر ازمنبع یا شدت آن ، بصورت انفعالی پاسخ می دهند ، همین گونه اند . این گونه افراد را به سختی می توان روان پریش دانست ، زیرا که آنها تسلط خوبی بر واقعیت دارند . این افراد لزوماً تحت سلطه ترس های ناموجه ، مشکلات جنسی ، اعتیادها و موارد مشابه نیز قرار ندارند . با این حال ، رفتارهای آنها برای مشاهده گران غیر عادی ، منحرف یا نابهنجار به نظر می رسد . به نظر می رسد که رفتارهای آنها ناشی از اختلال شخصیت است ، به طوری که توانایی عملکرد آنها را در بسیاری از زمینه ها مختل می کند .
روش های مخصوص آنها در فکر کردن درباره خود و محیط شان انعطاف ناپذیر و منشأ ناسازگاری اجتماعی و شغلی است . به علاوه رفتارهای آنها می تواند منشأ پریشانی برای خود آنها و دیگران نیز باشد . اختلالهای این افراد اختلالهای شخصیت نامیده می شود .
اختلالهای شخصیت دهها سال است که برای بررسی روان شناختی ، منبع جالبی فراهم آورده اند ، زیرا که آنها ثبات و استحکام چنان نیرومندی به شخصیت و رفتار می بخشند که در طول زمان و مکان ادامه می یابند . اختلالهای شخصیت اساساً اختلال های صفات هستند ، اختلال هایی که در گرایش فرد به درک پاسخ دهی به محیط به شیوه های ناسازگارانه انعکاس می یابند .

 

انواع اختلال شخصیت

 

1- اختلال شخصیت ضد اجتماعی
شاخص این اختلال ، نگرش طمع کارانه نسبت به دیگران است ، نوعی عدم حساسیت و بی تفاوتی نسبت به حقوق دیگران است ، نوعی عدم حساسیت و بی تفاوتی نسبت به حقوق دیگران که با دروغ گفتن ، دزدی کردن ، تقلب کردن و چیزهای بدتر از آن مشخص می شود .
در حالی که افراد مبتلا به مشکلات روانی دیگر می توانند ناخوشایند باشند ، تماس با شخصیت های ضد اجتماعی کاملاً خطرناک است ، زیرا بسیاری از آنها مجرمان تمام عیار هستند . از آنجایی که تعداد این افراد کم نیست ، علاوه بر مشکل روانی ، مشکلات اجتماعی و قانونی زیادی را به وجود آورند .
میزان شیوع رفتار ضد اجتماعی تقریباً 2 تا 3 درصد است ، به طوری که تعداد مردانی که این تشخیص در مورد آنها داده شده است رفتار ضد اجتماعی تقریباً 2 تا 3 درصد است ، به طوری که تعداد مردانی که این تشخیص در مورد آنها داده شده است چهار برابر زنان است . رفتار ضد اجتماعی برای تشخیص این اختلال کافی نیست برای اینکه رفتارهای ضد اجتماعی اختلال شخصیت محسوب شوند . باید و ملاک اصلی را برآورده سازند .
اولاً این رفتار باید سابقه دار باشد . ثانیاً ، رفتار ضد اجتماعی موجود باید حداقل در سه نوع رفتار آشکار شده باشد ، که از جمله آنها عبارت اند از : پرخاشگری مکرر ، بی ملاحظگی که دیگران را به خطر می اندازد ، حقه بازی ، عدم پشیمانی و بی مسئولیتی مداوم به گونه ای که در اینگونه رفتارها دیده می شود ، ناتوانی در پرداختن تعهدات مالی .
پس می توان گفت اختلال شخصیت ضد اجتماعی با رفتارهای ضد اجتماعی مستمری تعریف می شود که در نوجوانی شروع شده و در زمینه های گوناگون دوران بزرگسالی ادامه می یابد . فقدان شرم یا ندامت برای خلافکاریهای گذشته ، نبود هر گونه احساس سرافکندگی برای اقدامات فوق العاده بد ، یکی از رایج ترین ویژگی های افراد جامعه ستیز است . آنها فاقد وجدان هستند و از قابلیت اهمیت دادن به حقوق دیگران کاملاً بی بهره اند . از این رو ، روابط آنها کاملاً سطحی و به بهره کشی تمایل دارد . عواملی که موجب تداوم رفتار ضد اجتماعی می شوند عبارتند از :
الف : موقعیت خانوادگی و اجتماعی
ب : کاستی های یادگیری
ج : عوامل ژنتیکی
د : کژ کاریهای فیزیکی در دستگاه عصبی مرکزی
مهمترین عامل در جهت جلوگیری از ضد اجتماعی شدن فرزندان وجود والدین با محبت و نظارت والدین بخصوص در سنین خاص بخصوص کودکی می باشد .

 

2- اختلال شخصیت پارانوئید
برجسته ترین ویژگی های اختلال شخصیت پارانوئید عبارتند از بی اعتمادی و بدگمانی فراگیر و دیرین نسبت به دیگران ، حساسیت زیاد نسبت به بی اعتنایی  و گرایش به وارسی کردن محیط برای یافتن و برداشت گزینشی نشانه هایی که افکار و نگرشهای زیانمند را تأیید می کنند . افرادی که به اختلال شخصیت پارانوئید مبتلا هستند ، اغلب اهل جر و بحث ، خشک و عصبی هستند . به نظر می رسد که آنها آماده حمله کردن هستند . آنها به اغراق کردن تمایل دارند ، به اینکه از کاه ، کوه بسازند و    انگیزه های پنهان و معانی خاصی در رفتار غیر مغرضانه دیگران بیابند . آنها به خاطر هر مشکلی که با آن مواجه می شوند ، دیگران را سرزنش می کنند و خود نمی توانند هر گونه سرزنش یا مسئولیت شکست را بپذیرند . از آنجایی که این افراد به برونی کردن سرزنش و گناه گرایش دارند ، به ندرت در کلینیک ها یا بیمارستانهای روانپزشکی مشاهده می شوند . بنابراین ، برآورد کردن میزان شیوع این اختلال دشوار است . اما در مجموع احساس می شود که این اختلال مردان را بیشتر از زنان مبتلا می کند . این اختلال شخصیت جزء مشکلاتی است که می تواند یکی از دلایل مهم برهم خوردن زندگی زناشویی باشد .

 

3- اختلال شخصیت نمایشی ( هیستری )
افرادی که سوابق طولانی جلب توجه به خود نشان دارند و به نمایش های هیجانی برانگیخته ای می پردازند که رویدادهای بی اهمیتی آنها را ایجاد می کنند ، با عنوان اختلال شخصیت نمایشی تشخیص داده می شوند . این افراد در ظاهر جذاب ، صمیمی و معاشرتی هستند ، اما معمولاً دیگران آنها را ریاکار و سطحی می انگارند . به نظر می رسد که آنها با نمایش دادن برای تماشاچیان ناشناس به دنبال تحسین هستند . زمانی که آنها روابط برقرار می کنند پر توقع و بی ملاحظه ، خود محور و درخود فرو رفته می شوند . این اختلال بیشتر در زنان رایج است .

 

4- اختلال شخصیت خود شیفته
مهمترین ویژگی این اختلال ، احساس زننده خود والا بینی است . ویژگی های این اختلال عبارتند از : خودشیفتگی مداوم ، خیال پردازی درباره موفقیت نامحدود ، قدرت یا زیبایی ، نیازهای خود نمایی برای تحسین شدن ، استفاده از معیارهای مطلوبتر برای ارزیابی خود تا برای قضاوت کردن درباره دیگران ، انتقاد ، اشتغال ذهنی ، تقریباً کامل به خود . این افراد صرفاً نمی توانند بفهمند دیگران چه احساسی می کنند . آنها از احساس اغراق آمیز « استحقاق » بر خوردارند ، فکر می کنند که دنیا یک زندگی بدون مسئولیتهای متقابل را به آنها بدهکار است . یکی از مهمترین دلایل ابتلاء به این نوع اختلال شخصیت تربیت خانوادگی است ، در واقع در نتیجه تربیت خانوادگی ، کسانی که به این اختلال مبتلا هستند ، صرفاً انتظار زیادی از دیگران دارند .

 

5- اختلال شخصیت دوری گزین
ویژگی اصلی این اختلال روی گردانی از مردم ، تجربیات جدید و حتی تجربیات قدیمی است . افرادی که دچار این اختلال هستند بسیار علاقه مند هستند وارد روابط اجتماعی یا فعالیت های جدید شوند ، اما تا وقتی که قول پذیرش غیر انتقادی به آنها داده نشده باشد دوست ندارند حتی به مخاطرات جزئی اقدام کنند . آنها خجالتی هستند و کوچکترین نشانه عدم تأیید توسط دیگران و کوچکترین اثر شکست بالقوه موجب دوری گزینی آنها می شود . افراد مبتلا به این اختلال از ناتوانی نسبی شان در برقراری رابطه بی دردسر با دیگران ناراحت هستند که این خود به عزت نفس کم آنها می افزاید و به نوبه خود آنها را نسبت به انتقاد و سرافکندگی حساس تر می کند . اینگونه افراد در موقعیت های اجتماعی مضطرب ترند و برای کنار آمدن با این موقعیت ها از مهارتهای اجتماعی ضعیف تری برخوردارند .

 

6- اختلال شخصیت وابسته
ویژگی اصلی این اختلال اجازه دادن به دیگران برای تصمیم گیری های مهم ، آغاز کردن اقدامات مهم و به عهده گرفتن مسئولیت در زمینه های مهم زندگی فرد است . افراد مبتلا به این اختلال شخصیت معمولاً برای اینکه در کجا باید زندگی کنند ، چه نوع شغلی باید داشته باشند و دوستان آنها چه کسانی باید باشند به همسر و والدین یا دوست خود تکیه می کنند . آنها نیازهای خود را نسبت به نیازهای افرادی که به آنها وابسته اند در مقام دوم قرار می دهند و احساس می کنند هرگونه پافشاری بر نیازهای خودشان ممکن است این رابطه را به خطر بیاندازد . این افراد معمولاً به خاطر ترس از اینکه رها شوند ، بهره کشی جسمانی یا روانی زیادی را تحمل می کنند . به همین نسبت زمانی که آنها حتی برای مدت کوتاهی تنها هستند . دچار ناراحتی و درماندگی شدید می شوند . اینگونه افراد فاقد عزت نفس هستند و اغلب خود را احمق یا درمانده می دانند . این اختلال می تواند ناشی از رفتار والدین باشد که هم بیشتر از اندازه حمایتی و هم خودکامه است . این اختلال بیشتر در زنان مشاهده می شود .
زنان بارداری که به این اختلال مبتلا هستند چنانچه در لحظه زایمان همسر آنها در اتاق زایمان حضور نداشته باشد ، بسیار بیشتر مضطرب می شوند ، در حالی که زنانی که به این اختلال مبتلا نیستند ، از عدم حضور شوهر خود به هنگام زایمان متأثر نمی شوند.

 

 

7- اختلال شخصیت وسواسی فکری – عملی
ویژگی اصلی این اختلال الگوی فراگیر تلاش برای کمال است . افراد مبتلا به این اختلال خواهان کمال برای خود و دیگران هستند . هر کاری که آنها انجام می دهند ، هر قدر هم که نتیجه آن عالی باشد ، به نظر می رسد ، آنها را خشنود سازد و چون آنها ناتوانی در بر آورده کردن معیارهای دست نیافتنی شان را انتظار دارند ، اغلب در موضوعات مهم مسامحه می کنند . در حالی که آنها برای کار و برآوردی ارزش بیشتری از روابط میان فردی قائل هستند ، بیش از اندازه به جزئیات ، فهرست ها ، مقررات و برنامه ها می پردازند . آنها در تصمیم گیری های مربوط به کار مشکل زیادی دارند و در به تعویق انداختن تصمیم گیری های مربوط به تفریح عالی هستند . افراد مبتلا به این اختلال در ابراز هیجان مشکل دارند و معمولاً دیگران آنها را رسمی ، خشک ، بیش اندازه با وجدان و اخلاقی می دانند . این اختلال در هر دو جنس رواج دارد ، اما تا اندازه ای در مردان رایج تر است .

 

8- اختلال شخصیت مرزی
ویژگی اصلی این اختلال ناپایداری در انواع زمینه های شخصیت از جمله روابط میان فردی ، رفتار ، خلق و خود انگاره است . اینگونه افراد در حداقل دو زمینه برای خود زیانبار هستند ، مثلاً یا در روابط جنسی ، سوء مصرف مواد ، ولخرجی ، رانندگی بی پروا یا غذا خوردن به حالت انفجاری . احساس بی ثباتی و هیجانی در آنها وجود دارد ، بر خشم خود کنترل نداشته و افکار پارانوئید ( بدبینانه ) در ارتباط با استرس یا نشانه های گسیختگی روانی شدید در آنها مشهود است . تلاش های بی امان در جهت اجتناب از ترک شدن واقعی یا خیالی دارند و الگوی روابط میان فردی شدید اما ناپایدار که ویژگی آن نوسان کردن بین کمال گرایی و کاستن ارزش در آنها دیده می شود .

 

9- اختلال شخصیت اسکیزو تایپی
این اختلال شخصیت از نظر ژنتیکی به اسکیزوفرنی مربوط است . در واقع بسیاری از آشفتگی هایی که در این نوع اختلال شخصیت دیده می شود شبیه افرادی است که دچار بیماری اسکیزوفرنی مزمن هستند . اما در این آشفتگی ها خفیف تر به نظر می رسند . این اختلال شخصیت با تفکر عجیب و غریب ، ادراک ، ارتباط و رفتار غریب مشخص می شود . تفکر غریب می تواند در خرافاتی بودن شدید و در این احساس که دیگران توجه خاصی به فرد دارند آشکار شود . در اینگونه افراد احساس بیگانگی نسبت به خویشتن و نسبت به محیط می تواند وجود داشته باشد . سرانجام اینکه افراد مبتلا به این اختلال ممکن است دچار احساس های محدود یا نامناسب باشند که حاصل آن ، ناتوانی آنها در حفظ کردن رابطه در تعامل های رو در روست
درمان اختلال های شخصیت
بعلت شکل گیری شخصیت در سنین نوجوانی و جوانی ، تغییر در شخصیت افراد بسیار مشکل است . این تغییر توسط یک روانپزشک و روان شناس توأماً و در صورت همکاری مراجع آن هم در طولانی مدت امکان پذیر می باشد . همچنین در درمان برخی از این اختلالات نیاز حتمی به دارو درمانی می باشد . درمان اختلال شخصیت تا حدودی به مراجع این امکان را می دهد که بتواند با محیط خود سازگار شود که این نیز منجر به ایجاد سلامت روان در فرد می شود .

منابع
- دکتر حسین آزاد – کتاب آسیب شناسی روانی – سال 1387
- دیوید ال . روزنهان – مارتین ای . پی . سلیگمن – ترجمه یحیی سید محمدی – کتاب روانشناسی نابهنجاری و آسیب روانی – جلد دوم – 1385
- کینان و هوب نول – استرس ، وابستگی و حمایت اجتماعی – سال 1989

 

نيلوفرالسادات مهاجراني روان شناس واحد مشاوره و تحكيم خانواده



تاریخ درج مطلب :  24/12/92  

 
دفتر مرکزی : تهران ، خیابان بخارست ، نبش کوچه دهم ، برج ایراتل ، کدپستی 1514743111 ، تلفن : 88555554 ، (18 خط ) ، 1881
کلیه حقوق این سایت متعلق به www.KHEIRIE-ImamReza.ir می باشد. 1387©